İLETİŞİM HUKUKU VİZE SINAVI SORU VE CEVAPLARI

 

1. İletişime ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğru değildir? (A) Yaşamın sürdürülmesi için iletişim kurulması gerekir. (B) İletişim, insan ilişkilerinin ana unsurudur. (C) İletişim, ihtiyaçlarımızı karşılamanın amacıdır. (D) Toplumsal hayatın sürdürülmesi ve toplumsal kuralların kusursuz bir biçimde işlemesi iletişimin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesine bağlıdır. (E) İletişim, bireyin yaşamını sürdürmesinde ve çevresiyle etkileşim içinde bulunmasında çok büyük bir öneme sahiptir.

2. İletişimin unsurları hangisinde doğru verilmiştir? (A) Muhatap-Mesaj-Medya-Alıcı-Geribildirim (B) Kaynak-Medya-Kanal-Muhatap-Geribildirim (C) Reklam-Kanal-Kanal-Kitle-Tepki (D) Kaynak-Mesaj-Kanal-Alıcı-Reklam (E) Kaynak-Mesaj-Kanal-Alıcı-Geribildirim

3. Etkin iletişim, ne zaman sağlanır? (A) Alıcı ve kaynağın karşı karşıya olduğu durumlarda (B) Mesaj, alıcıya ulaştığında (C) Kaynak ve alıcının mesaja aynı anlamı verdiğinde (D) Mesaj, alıcıya yazıyla duyurulduğunda (E) Alıcının, kaynağın ne demek istediğini, kaynak söylemeden anladığında

4. Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişiminin özelliklerinden değildir?  (A) Kitle iletişiminin hedef kitlesi görece geniştir ve hedef kitle çeşitli toplumsal kümelerden oluşur. (B) Hedef kitleyi oluşturan bireyler birbirlerini, iletişimci de hedef kitleyi oluşturan bireyleri tanımaz. (C) Kitle iletişim araçlarıyla, kaynaktan uzakta, birbirinden ayrı mekânlarda bulunan çok sayıda insanla aynı anda iletişim kurulabilir. (D) İletişim iki yönlüdür. Hedef kitlenin anında geribildirimde bulunma olanağı vardır. (E) Kitle iletişim araçlarının ürünlerinin bireye maliyetinin düşük olması nedeniyle halkın çoğunluğu için kolay elde edilebilir.

5. MÖ 59 yılında 2.000 kopya olarak Roma Senatosu'nca çıkarılıp imparatorluğun değişik köşelerine dağıtılan ilk haber toplama ve dağıtma gazetesinin adı hangisidir? (A) Ius Civile (B) Iustinianus (C) Acta Diurna (D) Corpus Iuris Civilis (E) Caracalla

6. İbrahim Müteferrika (1674-1745), Osmanlı Devletinde basımevi kurup Türkçe kitap yayımlayan ilk kişidir. Matbaasında basılan ilk kitap hangisidir? (A) Kitab-ı Tarih-i Naima (B) Kitab-ı Lügat-ı Vankulu (C) Tuhfet-ül Kibar fi Esfar el-Bihar (D) Kitab-ı Lisan el-Acem el Müsemma bi-Ferheng-i Şuuri (E) Tarih-i Timur Gürgan

7. Radyo dünyada altın çağını ne zaman yaşamıştır? (A) Birinci dünya savaşı sırasında (B) Birinci dünya savaşında ve savaş sonrasında (C) Birinci ve ikinci dünya savaşı arasında (D) İkinci dünya savaşından önce ve ikinci dünya savaşı sırasında (E) İkinci dünya savaşından sonra

8. Sinemanın mucidi sayılan kardeşler hangisidir? (A) Coen Kardeşler (B) Dalton Kardeşler (C) Lumière Kardeşler (D) Taylan Kardeşler (E) Uygur Kardeşler

9. Hukuk, devletin yetkili organları tarafından konulan, toplumsal hayatı düzenleyen maddi yaptırımlı kurallar bütünüdür. Bu tanıma göre, aşağıdakilerden hangisi hukukun unsuru değildir? (A) Kural (B) Toplum (C) İletişim (D) Devlet (E)  Yaptırım

10. İletişim hukuku, kitle iletişim araçları ile yapılan iletişimi düzenleyen kurallar bütünüdür. Aşağıdakilerden hangisi, iletişim hukukunun alt dallarından biri değildir? (A) Basın hukuku (B) Sinema hukuku (C) Haberleşme hukuku (D) Radyo-televizyon hukuku (E) İnternet hukuku

11. Aşağıdakilerden hangisi düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında değildir? (A) Kişilerin haber, düşünce, bilgilere serbestçe ulaşabilmesi (B) Kişilerin kanaatlerinden dolayı kınanamaması (C) Kişilerin sağlık, eğitim ve sosyal güvenlik haklarının olması (D) Kişilerin düşünce ve kanaatlerini serbest bir şekilde açıklayabilmesi (E) Kişilerin düşünce ve kanaatlerini serbest bir şekilde yayabilmesi

12. Aşağıdakilerden hangisinde iletişim özgürlüğünün unsurları tam olarak verilmiştir? (A) Düşünceleri serbestçe yayabilme (B) Düşüncelere serbestçe ulaşabilme, düşünceleri serbestçe ifade edebilme ve düşünceleri serbestçe yayabilme (C) Düşüncelere serbestçe ulaşabilme ve düşünceleri serbestçe ifade edebilme (D) Düşüncelere serbestçe ulaşabilme ve düşünceleri serbestçe yayabilme (E) Düşünceleri serbestçe ifade edebilme ve düşünceleri serbestçe yayabilme

13. Vatandaş için haber alma hakkını garanti altına alan yolların başında kitle iletişim araçlarının çeşitliliğinin devletçe sağlanması gelir. Çünkü vatandaşların, aynı haber ve bilgiye farklı kaynaklardan ulaşabilmesi, haber ve bilginin doğrulanmasına imkân verir. Bunun gerçekleşmesinin yolu hangisinden geçer? (A) Kamusal yayıncılığın zorunlu yapılmasından (B) Sıkı bir sansür politikası uygulanmasından (C) Tekelleşmenin önlenmesinden (D) Haberler yayılmadan önce devletten izin alınmasından (E) Gerçeğe aykırı yayın yapan kitle iletişim araçlarının kapatılmasından

14. 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 3. maddesinde, basın özgürlüğünün kapsamındaki haklar düzenlenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde bu haklar tam olarak verilmiştir? (A) Bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma (B) Yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma (C) Eleştirme, yorumlama ve eser yaratma (D) Bilgi edinme, yayma, yorumlama ve eser yaratma (E) Bilgi edinme, yayma ve eleştirme

15. «Süreli veya süresiz yayınlar, kanunun gösterdiği suçların soruşturma veya kovuşturmasına geçilmiş olması hallerinde (X) kararıyla; Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünün, milli güvenliğin, kamu düzeninin, genel ahlakın korunması ve suçların önlenmesi bakımından gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunun açıkça yetkili kıldığı merciin emriyle toplatılabilir. Toplatma kararı veren yetkili merci, bu kararını en geç (X) saat içinde yetkili hakime bildirir; hakim bu kararı en geç (X) saat içinde onaylamazsa, toplatma kararı hükümsüz sayılır.» Boş bırakılan yerlere sırasıyla hangileri gelmelidir? (A) Hakim – 24 – 48 (B) Hakim – 48 – 24 (C) Savcı – 24 – 24 (D) Savcı 24 – 48 (E) Savcı 48 – 24

OLAY 1 : İstanbul merkezli Güneş gazetesi, 17.03.2025 tarihli nüshasında, 24.03.2025 tarihinde yerleşim yeri İzmir olan ünlü pop şarkıcısı Berkecan’ın özel yaşamı hakkında bir yazı dizisi yayınlayacaklarını, bu yazı dizisinin 5 gün süreceğini ve 28.03.2025 tarihinde sona ereceğini, yazı dizisinde Berkecan’ın şimdiye kadar kimleri taciz ettiğini, tacize uğrayanların ifadeleriyle yayınlayacaklarını okurlarına duyurmuştur. Yazı dizisi başlamadan sosyal medyada Berkecan hakkında linç başlatılmış, organizatör şirket Berkecan’ın Almanya konserini 18.03.2025 tarihinde iptal etmiştir. Berkecan hakkındaki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır. Aşağıdaki 5 soruyu OLAY 1’e göre cevaplayınız.

16. Berkecan, 26.03.2025 tarihinde hangi davaları açabilir? (A) Önleme-Tespit-Durdurma (B) Ceza-Durdurma-Maddi Tazminat (C) Durdurma-Maddi Tazminat-Manevi Tazminat (D) Ceza-Önleme-Manevi Tazminat (E) Kazancın İadesi-Durdurma-Maddi Tazminat

17. Berkecan’ın açacağı davalarda yetkili mahkeme neresidir? (A) Sadece İstanbul mahkemeleri (B) Sadece İzmir mahkemeleri (C) İstanbul veya İzmir mahkemeleri (D) Asliye hukuk mahkemesi (E) Ceza mahkemesi

18. Yazı dizisi nedeniyle konserleri iptal edilen Berkecan, yoksun kaldığı kârları hangi davayı açarak talep edebilir? (A) Durdurma davası (B) Kazancın iadesi davası (C) Tespit davası (D) Maddi tazminat davası (E) Manevi tazminat davası

19. Berkecan hakkındaki yazı dizisi, gazete haberi olarak değil bir kitap halinde yayınlansaydı, Berkecan’ın açacağı davalarda davalı hangisi olurdu? (A) Eser sahibi ile yayımcı, yayımcının belli olmaması halinde ise basımcı (B) Eser sahibi ile yayın sahibi ve varsa temsilcisi (C) Sadece eser sahibi (D) Sadece yayın sahibi (E) Sadece basımcı

20. Berkecan, yazı dizisini 12.05.2025 tarihinde öğrenmiş olsaydı, maddi ve manevi tazminat davasını hangi tarihe kadar açabilirdi? (A) 17.03.2027 (B) 18.03.2027 (C) 24.03.2027 (D) 28.03.2027 (E) 12.05.2027

21. (E1) ile (K1) evlenmişler ve bu evlilikten (K2) dünyaya gelmiştir. (K1) (E1)’den boşandıktan sonra (E2) ile evlenmiş, bir süre sonra ondan da boşanmıştır. 59 yaşındaki (E2), 17 yaşındaki (K2)’ye tecavüz etmiştir. Bu olay, günlük bir gazetede haber yapılmıştır. Basın Kanunu’na göre, (E2) ve (K2)’nin kimlikleri açıklanabilir mi? (A) İkisi de açıklanmaz. (B) İkisi de açıklanabilir. (C) E2 açıklanabilir, K2 açıklanmaz.(D) E2 açıklanamaz, K2 açıklanabilir.(E) Sulh ceza hakimliğinin kararına göre hareket edilir.

22. 59 yaşındaki (E), oğlunun nişanlısı 32 yaşındaki (K) ile İstanbul’da karşılıklı rızaya dayalı cinsel ilişkiye girmiştir. Basın Kanunu’na göre, (E) ve (K)’nin kimlikleri açıklanabilir mi? (A) İkisi de açıklanmaz. (B) İkisi de açıklanabilir. (C) E açıklanabilir, K açıklanmaz.(D) E açıklanamaz, K açıklanabilir.(E) Sulh ceza hakimliğinin kararına göre hareket edilir.

23. (E) ile (E)’nin eski eşinin kız kardeşi (K) arasındaki karşılıklı rızaya dayanan cinsel ilişki, günlük bir gazetede haber yapılmıştır. (E) 17 yaşında, (K) 25 yaşındadır. Basın Kanunu’na göre, (E) ve (K)’nin kimlikleri açıklanabilir mi? (A) İkisi de açıklanmaz. (B) İkisi de açıklanabilir. (C) E açıklanabilir, K2 açıklanmaz.(D) E açıklanamaz, K açıklanabilir.(E) Sulh ceza hakimliğinin kararına göre hareket edilir.

24. «Tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından basılan ve en az (X) komşu ilde veya en az bir coğrafi bölgede yayımlanan süreli yayına bölgesel süreli yayın denir.» (X) yerine hangisi gelmelidir? (A) Üç (B) Dört (C) Beş (D) Altı (E) Yedi

25. Her süreli yayının bir sorumlu müdürü bulunur. Aşağıdakilerden hangisi sorumlu müdür olmanın şartlarından değildir? (A) Türkiye'de yerleşim yeri sahibi olmak ve devamlı oturmak (B) Yükseköğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olmak C) Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak (D) Yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmamak (E) T.C. vatandaşı olmayanlar için karşılıklılık koşulu aramak

OLAY 2: Türkiye genelinde günlük yayın yapan Milliyet gazetesinin 12.05.2024 tarihli nüshasının birinci sayfasında, sinema oyuncusu Salim Yılmaz’ın hırsız ve dolandırıcı olduğuna ilişkin gerçeğe aykırı bir haber yayınlanmıştır. Aşağıdaki 5 soruyu OLAY 2’ye göre cevaplayınız.

26. Salim Yılmaz, düzeltme ve cevap yazısını, en geç hangi tarihe kadar gazeteye gönderebilir? (A) 15.05.2024 (B) 26.05.2024 (C) 27.05.2024 (D) 12.07.2024 (E) 12.08.2024

27. Salim Yılmaz’ın göndereceği düzeltme ve cevap yazısını, Milliyet gazetesi aşağıdaki kaçıncı sayfasında veya sayfalarında yayınlayabilir? (A) Birinci sayfasında (B) Gazetenin ilanlar sayfasında (C) Gazetenin orta sayfasında (D) Gazetenin son sayfasında (E) Gazetenin ekinde

28. Salim Yılmaz’ın göndereceği düzeltme ve cevap yazısını, Milliyet gazetesi aşağıdaki hangi durumda ya da durumlarda yayınlamak zorunda değildir? I. Gönderilen yazı 22 satır, haber 21 satır ise II. Gönderilen yazı 13 satır, haber 20 satır ise III. Gönderilen yazı 29 satır, haber 15 satır ise IV. Gönderilen yazı 19 satır, haber 30 satır ise (A) I-II-III-IV (B) I-II-III (C) I-II (D) Sadece I (E) Sadece III

29. Salim Yılmaz, düzeltme ve cevap yazısını 17.06.2024 tarihinde göndermiş, yazı 19.06.2024 tarihinde ulaşmış, Milliyet gazetesi gönderilen yazıyı 20.06.2024 tarihinde düzeltme yaparak yayınlamıştır. Bu durumda Salim Yılmaz yayımın tekrar yapılması için sulh ceza hakimliğine en geç hangi tarihe kadar başvurabilir? (A) 23.06.2024 (B) 04.07.2024 (C) 05.07.2024 (D) 20.08.2024 (E) 17.08.2024

30. Salim Yılmaz, düzeltme ve cevap yazısını 17.06.2024 tarihinde göndermiş, yazı 19.06.2024 tarihinde ulaşmış Milliyet gazetesi gönderilen yazıyı yayınlamamıştır. Bu durumda Salim Yılmaz yayımın yapılması için 27.06.2024 tarihinde ilgili yere başvurmuştur. İlgili yer 28.06.2024 tarihinde talebi kabul etmemiştir. Bunun üzerine Salim Yılmaz, bu karara karşı hangi tarihe kadar acele itiraz yoluna gidebilir? (A) 01.07.2024 (B) 12.07.2024 (C) 13.07.2024 (D) 20.08.2024 (E) 17.08.2024