KTÜ İİBF BORÇLAR HUKUKU FİNAL SINAVI SORU VE CEVAPLARI

 

1.      11.09.2016 tarihinde Selim kaldırımda yürümekte iken, arkasından yaklaşan Yavuz’un kafasına vurup kaçmıştır. Hastaneye kaldırılan Selim, 1.000 TL tedavi masrafı ödemiş, ayrıca hastanede kaldığı süre içinde çalışamadığı için 5.000 TL kârdan mahrum kalmıştır. Selim’in fiilinin, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiil olmadığını varsaydığımızda, tazminat davasının açılabileceği tarihe ilişkin hangisi aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

a)      Yavuz, kendisine saldıranın Kadir olduğunu 21.04.2024 tarihinde öğrenmişse, tazminat davasını 21.04.2026 tarihine kadar açmalıdır.

b)      Yavuz, kendisine saldıranın Kadir olduğunu olay anında öğrenmişse, tazminat davasını 11.09.2018 tarihine kadar açmalıdır.

c)       Yavuz, kendisine saldıranın Kadir olduğunu 12.01.2017 tarihinde öğrenmişse, tazminat davasını 12.01.2019 tarihine kadar açmalıdır.

d)      Yavuz, kendisine saldıranın Kadir olduğunu 19.05.2028 tarihinde öğrenmişse, tazminat davası açamaz.

e)      Yavuz, kendisine saldıranın Kadir olduğunu 09.11.2025 tarihinde öğrenmişse, tazminat davasını 09.11.2027 tarihine kadar açmalıdır.

 

2.      Okul müdürü Ali Bey, okulda yapılacak olan koşu yarışında birinciye 1.000 TL ödül vereceğini ödül panosuna asmış ve öğrencilere duyurmuştur. Bunu duyan Arzu, Ayça ve Ahmet koşu ayakkabıları almıştır. Yarışa 1 gün kala okul müdürü para ödülünden vazgeçtiğini duyurmuştur. Buna göre okul müdürü verdiği ödül sözünden dönebilir mi? Nasıl?

a)      Dönebilir, fakat yapılan masrafları ödemesi gerekir.

b)      Dönebilir, yapılan masrafları ödemesine gerek yoktur.

c)       Dönemez, çünkü ödül sözünü verdi.

d)      Yarışa bir gün kaldığı için dönemez.

e)      Dönebilir, sonuçta yarışmayı kendisi düzenliyor.

 

3.      Borçlunun insafına bırakılmış borca ne denir?

a)      Tam borç

b)      Parça borcu

c)       Münferit borç

d)      Cins borcu

e)      Eksik borç

 

4.      Üçüncü kişinin kusuru halinde, zarar veren kişi ile üçüncü kişi, ortaya çıkan zarardan kusurları oranında müteselsil olarak sorumlu tutulurlar. Fakat üçüncü kişinin kusuru, zarar verenin kusurunu arka plâna atacak yoğunlukta ise, illiyet bağı kesilir. Örneğin, Bekir’in aracını durdurup binen Cem, Bekir’i etkisiz hale getirmek isterken, Bekir direksiyon hâkimiyetini kaybedip, yoldan geçen Ali’ye çarpmışsa üçüncü kişinin ağır kusuru söz konusudur.

Örnek olayda üçüncü kişi ya da kişiler kimdir?

a)      Ali

b)      Bekir

c)       Cem

d)      Ali ve Bekir

e)      Bekir ve Cem

 

5.      Kalbinde delik olan çocuğunu ameliyat ettirmek için 25.000 TL’ye acilen ihtiyacı olan Celal, karısının aile yadigarı antika kolyesini satmak için aile yadigarı kolyesini satmak için antika işleri ile uğraşan kuyumcu Şemseddin’e götürür ve kolyeyi satmak istediğini söyler. Kuyumcu Şemseddin, kolyenin en az 50.000 TL edeceğini anlar ancak pazarlığı düşükten başlatmak için Celal’e 30.000 TL verebileceğini söyler. Celal, çocuğunun kalbinden rahatsız olduğunu, ameliyat için bu paraya çok ihtiyacı olduğunu söyleyerek bu fiyatı artırmasını söyler. Bu durumda daha da fazla para kazanacağını düşünen Şemseddin, “Parayı hemen istiyorsan, ancak 15.000 TL verebilirim, beş kuruş fazlası yok! Ama bu parçayı benden başka kimse bu paraya peşin almaz, sonra söylemedi deme!” der. Kolyenin çok değerli olduğunu bilen, fakat yapabileceği başka bir şey kalmadığını düşünen Celal, kolyeyi Şemseddin’e satar.

Olayda sözü edilen satım akdi hangi nedenle iptal edilebilir?

a)      Hata

b)      Muvazaa

c)       Hile

d)      Korkutma

e)      Gabin

 

6. Aşağıdakilerden hangisi defi ile itiraz arasındaki farklardan değildir?

a) İtiraz, bir olaya ilişkin savunmadır; bir hak değil, var olan bir durumun ortaya konmasıdır. Defi, borcu ödememeye ilişkin bir haktır.

b) İtiraz, menfaati olan herkes tarafından ileri sürülebilir. Defi, sadece hak sahibi tarafından kullanılabilir.

c) İtiraz hakim tarafında resen dikkate alınır. Defi, hakim tarafından resen dikkate alınamaz.

d) İtirazdan feragat etmek mümkündür. Defiden feragat etmek mümkün değildir.

e) İtirazın tek taraflı bir irade açıklamasıyla ortadan kaldırılamaz. Definin tek taraflı bir irade açıklamasıyla ortadan kaldırılması mümkündür.

 

7.“Kural olarak alacak hakkı, alacaklıya, borçludan borçlanılan edimi dava ve cebri icra yoluyla talep ve takip hakkı verir. Bu durumda (…) söz konudur. Ancak, hukuk düzeni bazı alacaklarda alacaklıya, borçlusunu dava ve cebri icra yoluyla zorlama hakkını vermemiştir. Bu tür borçlara (…) denir.”

Metinde boş bırakılan yerlere sırasıyla ne gelmelidir?

a)      Parça borcu – Cins borcu 

b)      Yokluk – Batıl borç

c)       Tam borç – Eksik borç

d)      Eksik borç – Tam borç

e)      Muaccel borç – Müeccel borç

 

8.Devam etmekte olan bir açık artırma sırasında salona gelen A, rakibi ve hasmı B’nin açık artırmaya katıldığını ve o esnada artırması yapılan eşyayı almak için pey sürdüğünü görür. Söz konusu eşyayı almak istemediği hâlde sırf B’ye zarar vermek amacıyla çok yüksek bir pey sürer ve artırma A’nın üzerinde kalır. Buna göre, A’nın bu beyanı aşağıdakilerden hangisidir?

a)      Mutlak muvazaa

b)      Nispi muvazaa

c)       Zihnî kayıt                           

d)      Latife beyanı

e)      Hata

 

9. Borçlar hukukunda itiraz ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

a)      Davacı veya alacaklının hakkının mevcut olmadığını kanıtlayan bir olaydır.

b)      Hakkın doğumuna engel olan itiraz ve hakkı yok eden itiraz olmak üzere ikiye ayrılır.

c)       Hâkim tarafından resen dikkate alınır.

d)      Menfaati olan herkes tarafından ileri sürülebilir.

e)      Bir hakkın kullanılmasını, ileri sürülmesini sürekli veya geçici olarak engeller.

 

10.Ahmet’in Zeynep’e sattığı “Kara Şimşek” isimli yarış atı, satım sözleşmesinin kurulmasından önce saat 06.45’te eceliyle ölmüştür ve sözleşme taraflarının bu durumdan haberi yoktur. Bu durumda akdedilen sözleşmenin hukuki sonucu nedir?

a)      Ahmet’in borcu sona erer.

b)      Ahmet isterse sözleşmeyi iptal edebilir.

c)       Başlangıçtaki imkânsızlık nedeniyle sözleşme kesin hükümsüz (batıl) olur.

d)      Ahmet, ifa imkânsızlığı dolayısıyla Zeynep’in  zararlarını tazmin eder.

e)      Sözleşme geçerli bir şekilde kurulur, ancak ifa gerçekleşmeyeceği için Ahmet temerrüde düşer.

 

11. Hata ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? 

a) Kendi kusuruyla hataya düşen taraf sözleşmeyi iptal edebilir.  

b) Karşı tarafın, hataya düşenin gerçekte yapmak istediği sözleşmeyi icraya hazır olduğunu bildirmesi halinde iptal hakkı kullanılamaz.  

c) Saikte hata sebebiyle sözleşmenin iptali için hatanın temel hatası (vasıfta hata) olması olması gerekir. 

d) Hata nedeniyle sözleşmeyi iptal hakkının hatanın fark edildiği andan itibaren 10 yıl içinde kullanılması gerekir.

e) İptal hakkı bakımından kanunda öngörülen sürenin dolduğu, hâkim tarafından kendiliğinden göz önünde tutulur.

 

12. Üçüncü kişinin hilesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

a) Üçüncü kişinin hilesi her durumda sözleşmeyi kesin olarak hükümsüz kılar.  

b) Üçüncü kişinin hilesini diğer taraf biliyor veya bilmesi gerekiyorsa, hileye uğrayan taraf sözleşmeyi iptal edebilir. 

c) Üçüncü kişinin hilesi, diğer tarafça bilinmese dahi, hileye uğrayan taraf süresi içinde sözleşmeyi iptal edebilir, ancak iyiniyetliyse, onun zararlarını ödemek zorundadır.  

d) Üçüncü kişinin hilesi taraf hilesi gibidir, hileye uğrayan taraf süresi içinde sözleşmeyi iptal edebilir ve tazminat ödemek zorunda değildir.

e) Üçüncü kişinin hilesi ancak bir beyan hatasına yol açmışsa, sözleşme geçersiz olur.

 

13. İptal hakkı ile ilgili olarak aşağıda söylenenlerden hangisi yanlıştır? 

a) Kanunî süre içinde iptal hakkı kullanılmazsa, hak sahibi iptal hakkından feragat etmiş sayılır. Kanunda öngörülen süre zamanaşımı süresi değil, hak düşürücü süredir.

b) İptal hakkından feragat eden ve akdi ayakta tutmak isteyen kişi, buna rağmen karşı taraftan tazminat talep edebilir.  

c) İrade sakatlığı hallerinde iptal hakkı 1 yıl içinde kullanılmalıdır. Fakat kanun bu konuda 10 yıllık bir üst sınır öngörmemiştir.

d) İptal hakkı bozucu yenilik doğuran haklardandır. Şekle tâbi değildir.

e) İptal hakkının kullanılması halinde sözleşme geleceğe etkili olarak ortadan kalkar.   

 

14. Sözleşmelerin yaptırımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? 

a) Sözleşmelerin etkinlik unsurlarının eksik olması halinde eksiklik yaptırımı söz konusu olur.  

b) Eksikliği hâkim resen dikkate alır.  

c) Butlanın ileri sürülmesi bir def'i değil itirazdır.  

d) Kanunun iptal hakkı için öngördüğü süre dolmadan iptal hakkı sahibi ölürse, bu hak mirasçılara geçer.

e) İptalin ileri sürülmesi bir def'i değil itirazdır.

 

15. Sözleşmelerin kurulmasına ilişkin tarafların hangi noktalarda anlaşması gereklidir? 

a) Sadece objektif esaslı noktalar üzerinde anlaşmaları yeterlidir.   

b) Objektif ve sübjektif esaslı noktalar üzerinde mutlaka anlaşmaları gerekir. Yan noktalar üzerinde anlaşmaları şart değildir.

c) Objektif ve sübjektif esaslı noktalarla objektif yan noktalar üzerinde mutlaka anlaşmaları gerekir. Sübjektif yan noktalar üzerinde anlaşmaları şart değildir.   

d) Objektif esaslı noktalarla objektif yan noktalar üzerinde mutlaka anlaşmaları gerekir. Diğer noktalarda anlaşmaları şart değildir.  

e) Tüm esaslı ve yan noktalar üzerinde anlaşmaları gerekir.

 

16.Aşağıdakilerden hangisi sürekli edimdir?

a) Satılan şeyin teslimi borcu

b) Ödüncü geri verme borcu

c) Kira borcu

d) Rekabet etmeme borcu

e) İşverenin ücret ödeme borcu

 

17.    Aşağıdakilerden hangisi mutlak butlan sebebi değildir?

a)      Tam ehliyetsiz olmak

b)      Geçerlilik şekline bağlı işlemlerde şekle uymamak

c)       TBK m.27’de aykırı olmak

d)      Hile ile aldatılarak sözleşme imzalamak

e)      Muvazaalı işlem yapmak

 

18.    Aşağıdaki hangi durumda eksiklik yaptırımı yoktur?

a)      Erteleyici şarta bağlı işlemlerde şartın gerçekleşmesi gereken bir durumda

b)      Hukuki sonuç doğuran karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklaması olmaması durumunda

c)       Kanuni temsilcinin icazet vermesi gerektiren bir durumda

d)      Yetkisiz temsilde, temsil olunanın icazet vermesi gerektiren bir durumda

e)      Erteleyici vadeye bağlı işlemlerde vadenin gelmesi gereken bir durumda

 

19.    Aşağıdakilerden hangisi nisbi butlan sebebi değildir?

a)      Hata

b)      Muvazaa

c)       Hile

d)      Tehdit

e)      Gabin

 

20.    A isimli kişi B'nin açtığı ateş sonucu yaralanmıştır; ancak, aynı anda C isimli kişinin açtığı ateş sonucu ölmüştür. B ve C’den herbirinin fiili tek başına ölüm sonucunu doğuramayacak, B ateş etmeseydi C’nin açtığı ateş ölüme yol açmayacaktı; C ateş etmeseydi, B’nin açtığı ateş A’yı öldürmeyecektiyse, birleşen bu sebeplerin failleri ölüm nedeniyle doğan zarardan birlikte müteselsil sorumlu olacaklardır. Bu olayda hangi tür illiyet söz konusudur?

a)      Ortak illiyet

b)      Yarışan illiyet

c)       Farazi illiyet

d)      Öne geçen illiyet

e)      Seçimlik illiyet